Η φλεβική ανεπάρκεια των κάτω άκρων είναι μια συχνή πάθηση που σχετίζεται με δυσλειτουργία των φλεβών και των βαλβίδων τους, με αποτέλεσμα το αίμα να λιμνάζει στα πόδια. Μπορεί να εκδηλωθεί με βάρος, πόνο, οίδημα, κιρσούς, αλλαγές στο δέρμα ή και φλεβικά έλκη σε πιο προχωρημένα στάδια.

Η φλεβική ανεπάρκεια των κάτω άκρων εμφανίζεται όταν το φλεβικό σύστημα δεν μπορεί να επιστρέψει σωστά το αίμα από τα πόδια προς την καρδιά. Η βλάβη αφορά είτε το τοίχωμα των φλεβών είτε τις βαλβίδες τους, με αποτέλεσμα να δημιουργείται παλινδρόμηση του αίματος και να αυξάνεται σταδιακά η φλεβική πίεση στα κάτω άκρα. Η χρόνια αυτή φλεβική υπέρταση είναι ο βασικός μηχανισμός που οδηγεί στα συμπτώματα και στις κλινικές εκδηλώσεις της νόσου.
Στα αρχικά στάδια η φλεβική ανεπάρκεια μπορεί να εκδηλωθεί με τηλεαγγειεκτασίες, δικτυωτές φλέβες ή κιρσούς. Καθώς όμως η νόσος προχωρά, μπορεί να εμφανιστούν βάρος στα πόδια, πόνος, αίσθημα καύσου, πρήξιμο κυρίως στην περιοχή της κνήμης και των αστραγάλων, αλλά και αλλαγές στο χρώμα του δέρματος. Σε πιο προχωρημένες μορφές μπορεί να παρουσιαστεί υπέρχρωση, έκζεμα, λιποδερματοσκλήρυνση ή ακόμη και φλεβικό έλκος, συνήθως στην περιοχή πάνω από τον έσω σφυρό.
Παράγοντες που ευνοούν την εμφάνιση ή την επιδείνωση της φλεβικής ανεπάρκειας είναι η παχυσαρκία, η πολύωρη ορθοστασία, η εγκυμοσύνη και γενικότερα οι καταστάσεις που επιβαρύνουν τη φλεβική επιστροφή. Η διάταση των φλεβών επιδεινώνει τη δυσλειτουργία των βαλβίδων και δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο, στον οποίο η παλινδρόμηση αυξάνει ακόμη περισσότερο τη φλεβική πίεση και τις βλάβες στο δέρμα και στους υποδόριους ιστούς.
Η βαρύτητα της νόσου δεν είναι ίδια σε όλους τους ασθενείς. Σε ορισμένους το πρόβλημα παραμένει κυρίως αισθητικό ή προκαλεί ήπια ενοχλήματα, ενώ σε άλλους εξελίσσεται σε χρόνια φλεβική ανεπάρκεια με οίδημα, δερματικές αλλοιώσεις και έλκη. Για την καλύτερη εκτίμηση της βαρύτητας χρησιμοποιείται η ταξινόμηση CEAP, η οποία περιγράφει το κλινικό στάδιο της νόσου, από τις πολύ ήπιες μορφές μέχρι την παρουσία ενεργού φλεβικού έλκους.
Η σωστή εκτίμηση από αγγειοχειρουργό είναι σημαντική, γιατί βοηθά να αναγνωριστεί ποιο τμήμα του φλεβικού συστήματος πάσχει και ποια είναι η κατάλληλη θεραπευτική στρατηγική. Ανάλογα με το στάδιο της νόσου και τα ευρήματα του ελέγχου, η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει αλλαγές στην καθημερινότητα, ελαστική συμπίεση, αντιμετώπιση των κιρσών ή εξειδικευμένη θεραπεία σε προχωρημένες περιπτώσεις. Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή παρακολούθηση μειώνουν τον κίνδυνο επιπλοκών και βοηθούν ουσιαστικά στη διατήρηση της ποιότητας ζωής